Bitcoin và các cuộc suy thoái của Mỹ: Chu kỳ vĩ mô và thanh khoản đã định hình BTC như thế nào

Tại Mỹ, các cuộc suy thoái được xác định thời điểm về sau bởi Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia (NBER), cơ quan này xem xét một tập hợp chỉ báo rộng chứ không dùng cách nói tắt phổ biến là hai quý GDP âm liên tiếp. Theo định nghĩa chính thức đó, chỉ có đợt suy giảm năm 2020 nằm trong quãng đời giao dịch của Bitcoin.

Đây là lưu ý cốt lõi cho toàn bộ chủ đề: một cuộc suy thoái không phải là một mẫu mà bạn có thể khái quát hóa. Thay vào đó, điều Bitcoin đã trải qua nhiều lần là các chu kỳ vĩ mô chưa đến mức suy thoái — các đợt lạm phát tăng vọt, các chiến dịch nâng và hạ lãi suất, căng thẳng ngân hàng, và những 'nỗi lo tăng trưởng' chưa bao giờ trở thành suy thoái theo NBER. Chính trong những giai đoạn đó, phần lớn mối quan hệ có thể quan sát được mới thực sự tồn tại.

Chu kỳ tín dụng là sự mở rộng và co lại của hoạt động vay, cho vay và nguồn tài trợ sẵn có trong nền kinh tế. Khi tín dụng dễ dàng và các ngân hàng trung ương nới lỏng, thanh khoản — lượng tiền và nguồn tài trợ luân chuyển trong hệ thống — có xu hướng tăng lên. Khi tín dụng thắt chặt, thanh khoản cạn kiệt.

Thanh khoản thường được theo dõi qua các thước đo như cung tiền rộng (M2), bảng cân đối của ngân hàng trung ương, và các chỉ số điều kiện tài chính, và thường được bàn luận cùng với sức mạnh của đồng đô la Mỹ (chẳng hạn qua DXY). Nhìn chung, thanh khoản dồi dào đã trùng khớp với khẩu vị gia tăng đối với tài sản rủi ro, trong khi thanh khoản thu hẹp đã trùng khớp với việc giảm rủi ro.

Bitcoin, vốn biến động mạnh và mang tính đầu cơ, trong lịch sử đã hành xử như một thành viên nhạy cảm, có hệ số beta cao trong nhóm tài sản rủi ro đó — biến động nhiều hơn, chứ không phải ít hơn, so với thị trường chung trong các đợt dao động thanh khoản. Đó là một xu hướng được quan sát trong một khoảng thời gian ngắn, không phải một sự bảo đảm về tương lai.

Khuôn mẫu rõ ràng nhất cho đến nay là Bitcoin có xu hướng chật vật khi điều kiện tài chính thắt chặt mạnh — lãi suất thực tăng, đồng đô la mạnh lên, và thanh khoản co lại — và phục hồi khi những điều kiện đó nới lỏng. Các đợt sụt giảm sâu của nó lặp đi lặp lại tụ lại quanh các giai đoạn thắt chặt, còn các đợt phục hồi lớn quanh sự nới lỏng.

Điều không trụ vững được là câu chuyện thuở đầu về Bitcoin như một 'nơi trú ẩn an toàn' không tương quan, tăng lên khi cổ phiếu giảm. Trong lúc căng thẳng cấp tính — rõ nhất là cơn hoảng loạn thanh khoản tháng 3 năm 2020 — Bitcoin bị bán tháo cùng với cổ phiếu khi nhà đầu tư đổ xô về tiền mặt, trước khi bật lại khi hỗ trợ chính sách tràn ngập hệ thống.

Vậy nên lịch sử nghiêng về 'tài sản rủi ro nhạy với thanh khoản' hơn là 'công cụ phòng ngừa suy thoái'. Nhưng các mối tương quan đã thay đổi theo thời gian, đôi khi tăng lên trong khủng hoảng và mờ nhạt trong những giai đoạn yên ắng hơn, đó chính xác là lý do vì sao các kết luận từ một giai đoạn đơn lẻ lại mong manh.

Vì các biến động của Bitcoin thường khớp với dòng chảy lên xuống của thanh khoản toàn cầu, nhiều nhà phân tích theo dõi xu hướng thanh khoản như bối cảnh nền cho môi trường thị trường — họ đặt câu hỏi liệu điều kiện tài trợ nhìn chung đang mở rộng hay co lại, thay vì cố gắng dự đoán một mức giá.

Đây là vai trò hẹp, dựa trên sự thật mà một sản phẩm dữ liệu có thể đảm nhận. Ví dụ, BIKENZO vẽ một Chỉ số Thanh khoản Toàn cầu đối chiếu với giá Bitcoin để người đọc có thể thấy hai đại lượng này đã bám theo nhau, phân kỳ, hay trễ pha theo thời gian như thế nào. Đó là bối cảnh dữ liệu thị trường — một cách để định khung các điều kiện — chứ không phải một tín hiệu, một dự báo, hay một khuyến nghị làm bất cứ điều gì.

Ba điều khiến các kết luận chắc chắn trở nên khó khăn. Thứ nhất, lịch sử ngắn — một nhúm chu kỳ không thể tách bạch cấu trúc thực sự khỏi may mắn. Thứ hai, bản thân thị trường của Bitcoin đã thay đổi mạnh mẽ: sự xuất hiện của các định chế lớn, các quỹ ETF giao ngay của Mỹ, các sản phẩm phái sinh, và thanh khoản sâu hơn có nghĩa là tài sản giao dịch qua cuộc suy thoái kế tiếp có thể không hành xử giống như tài sản từ các chu kỳ trước.

Thứ ba là tính phản thân — càng nhiều người tham gia thị trường tin rằng 'Bitcoin đi theo thanh khoản', họ càng có thể giao dịch dựa trên điều đó, điều này có thể củng cố mối quan hệ trong một thời gian rồi phá vỡ nó khi đám đông đứng sai phía. Những mối quan hệ trông có vẻ đáng tin khi nhìn lại có thể suy yếu đúng lúc người ta dựa vào chúng.

Không điều nào trong số này là lý do để phớt lờ yếu tố vĩ mô; đó là lý do để giữ bất kỳ câu chuyện đơn lẻ nào một cách lỏng lẻo và kiểm tra các chi tiết cụ thể, vốn khác nhau và thay đổi theo thời gian, trước khi rút ra kết luận cá nhân.